Vodka Nga - đôi điều về văn hóa uống

Vodka Nga - đôi điều về văn hóa uống do các anh Dương Công Thao – Hồng Đức

Vodka truyền thống là một trong số đồ uống có cồn ở nước Nga. Một nửa những câu chuyện tiếu lâm về người Nga ít nhiều đều có quan hệ với thứ thức uống này. Ngày nay vodka vẫn là sợi dây liên kết giữa các lớp người trong xã hội Nga. Cả người lao động hay nhà doanh nghiệp, cả phụ nữ độc thân hay giới trẻ trong hộp đêm, tất cả họ, trong những giây phút vui sướng tột độ hay đau khổ tận cùng đều uống vodka.

Ngày nay trên thị trường Nga xuất hiện nhiều công ty sản xuất vodka hướng tới nhiều dạng người tiêu dùng khác nhau. Trên cùng một quầy hàng có thể thấy chai vodka giá 50 rúp bên cạnh chai giá 1500 rúp. Vodka cùng có 40 độ cồn và giống nhau về dáng vẻ bên ngoài của thứ chất lỏng không màu có mùi rượu nhưng rất khác nhau về chất lượng, khẩu vị và độ tinh khiết.

Vodka là thứ đồ uống tuyệt vời cho các bữa liên hoan, là thứ thuốc sưởi ấm chữa bệnh rất tốt. Nhiều loai rượu cocktail phổ biến trên thế giới đựoc pha từ vodka.

Cách đây chưa lâu, 20 năm trước vodka có giá trị như một đơn vị tiền tệ trong đời sống Xô viết. Tuy vậy cũng may là một chai rượu đắt chỉ được xem như một món quà tốt mà thôi.

Vodka cho phép tụ tập những loại người rất khác nhau quanh một chiếc bàn và mau chóng làm cho họ gần nhau hơn. Mặc dù chính đây là hiểm họa chủ yếu của thứ đồ uống này. Tính hai mặt của vodka chính là thiếu hiểu biết và lạm dụng nó sẽ dẫn đế những hậu quả đáng tiếc. Vì vậy quan trọng là phải biết những quy tắc cơ bản để chọn dùng rượu, phối hợp với các thực phẩm khác và cuối cùng là để một cuộc vui không kết thúc bằng một tai họa.

Vodka đã là một chủ thể hoàn toàn độc lập của văn hóa Nga, đã có cả những câu chuyện tiếu lâm lẫn bài hát, cả những nghiên cứu khoa học về vodka. Bài viết này là một cố gắng nữa nhằm làm sáng tỏ ngày nay vodka như thế nào, và dùng nó ra sao. Nếu được lựa chọn tốt và dùng theo khẩu vị, cùng với những chiếc ly đẹp đẽ và những câu chuyện thú vị thì vodka sẽ làm đẹp bất cứ chiếc bàn ăn nào, liên kết bất cứ nhóm người nào và biến buổi tụ tập thành một ngày hội đích thực... Nào, chúng ta hãy thử dạo quanh thị trường vodka Nga hiện nay một vòng, cưỡi ngựa xem vodka nhé


Các nhãn hiệu vodka phổ biến và giá cả




Vodka "Tiêu chuẩn Nga"(Русский стандарт)

Đây là một trong số nhiều nhãn hiệu nổi tiếng nhất của vodka ở Nga. Sản phẩm chất lượng cao, được giới thiệu rộng rãi trong các cửa hàng. Đáp ứng mọi yêu cầu và những tiêu chuẩn, có vị cay nồng nhưng êm. Những sản phẩm mang thương hiệu danh tiếng “Русский стандарт" đáp ứng đầy đủ nhu cầu lựa chọn của chúng ta - Rượu vodka truyền thống có vị cay nồng, và giá bình quân được ghi trên nhãn hiệu chai vodka là 350 rúp. Tuy nhiên giá này có khi tăng gấp mấy lần tùy thuộc vào từng loại và từng cửa hàng.

Vodka "Absolut" (Абсолют)

Loại Vodka này có giá đắt, chất lượng cao, phù hợp mọi tiêu chuẩn khắt khe nhất. Đây là loại vodka nhập khẩu từ Thụy Điển, có nhu cầu tiêu thụ ổn định trên thị trường. Giá bình quân một chai hơn 500 rúp.

Vodka "Nemiroff "

Một trong số các loại vodka tốt nhất Ukraine. Ở Nga - đây là loại vodka phổ biến nhất trong số các loại vodka mà người tiêu dùng gọi là vodka có màu. Một trong những loại "Vodka Nemiroff" phổ biến nhất - "Vodka mật ong với ớt" (Медовая с перцем). Công ty còn có nhiều sản phẩm đa dạng, trong đó có những sản phẩm độc đáo như "Vodka Bạch dương" (Водка березовая), "Nham lê trong cognac"(Клюква на коньяке), "Nemiroff chanh" (Nemiroff лимон). "Vodka Nemiroff"giá cũng tương đối đắt, khoảng hơn 200-300 rúp một chai.

Vodka "Nghị viện" (Парламент)

Là nhãn hiệu vodka khá phổ biến, rượu nặng và tinh khiết. Giá bình quân mỗi chai vào khoảng 200-250 rub.

Vodka "Suối nguồn vàng Premium", "Strezhen" (Золотой родник Премиум, Стрежень).

Cả hai loại Vodka này được sản xuất trong liên hợp “Rodnik”. Đây là loại vodka chất lượng cao, đẳng câp "premium". Vodka của "Rodnik"có độ tinh khiết rất cao. Công ty có một lịch sử lâu đời, họ bắt đầu sản xuất từ thời trước cách mạng. Truyền thống hơn một trăm năm đã có một tác động đáng chú ý trên chất lượng sản phẩm, khiến cho vodka "Золотой родник" có danh tiếng của một sản phẩm đắt và tinh tế. Công ty rất quan tâm bảo vệ danh tiếng của mình, thường xuyên theo dõi chất lượng hàng hóa. Vị êm của loại vodka này cùng với thiết kế dáng vẻ hiện đại khiến cho vodka "Золотой родник" xứng đáng được nhận đánh giá cao của cả những người sành rượu

Vodka "Gzhelka" (Гжелка).

Nhãn hiệu vodka khá phổ biến, được đóng gói truyền thống gần Gzhel («под гжель») với gam màu trắng và xanh. Một trong số vodka đầu tiên ra đời đẳng cấp "lux" mà lại hợp túi tiền với khách hàng có thu nhập trung bình trở lên. Loại Vodka này được sản xuất trong nhà máy rượu “Kristall” (Кристалл). Giá bình quân một chai không trên 150 rub.

Vodka "Flagman" (Флагман).

Nhãn hiệu vodka loại được thực hiện theo mọi tiêu chuẩn chất lượng, nhưng hợp túi tiền đối với tất cả khách hàng thu nhập trung bình. Thiết kế đóng gói rất cẩn thận, dành cho quý khách hàng một cảm giác thú vị, yên tâm với sản phẩm – đó cũng chính là chìa khóa tiến tới thành công những sản phẩm trên thị trường. Giá bình quân một chai- 100-150 rubles.

Vodka "Kích thước Nga" (Русский размер)

Nhãn hiệu dành cho những khách hàng thuộc tầng lớp trung lưu. Sự kết hợp của giá và chất lượng là khá hợp lý. Giá bình quân- 119 rub.

Vodka "Soyuz Victan" (Союз Виктан).

Loại Vodka này có một phạm vi giá cả rất rộng, tùy thuộc vào những sản phẩm cụ thể. Nhiều sự biến đổi trên chất liệu "vodka với chanh" («водка с лимоном»), "vodka với bạch dương" (водка на березовых брусьях) vân vân. Khá phổ biến trong những cửa hàng ở thủ đô. Giá từ 70 đến 270 rub.

Vodka "Thủ đô" (Stolichnaya - Столичная)

Một nhãn hiệu huyền thoại vodka Xô viết được sản xuất đến ngày nay . Đó không phải là 3.62 rubles trên chai, và gần 100-200 cho một chai. "Stolichnaya Vodka" có những người hâm mộ trung thành và vẫn giữ được thương hiệu.

Vodka "Sứ quán" (Посольская)

Mặc dù tên của vodka có vẻ khá là chảnh, nhưng vodka "Posolskaya" vẫn có được lượng khách hàng trung lưu khá lớn . Giá một chai Vodka «Посольская» tính trung bình khoảng 150 rub.

Vodka "Slavyanskaya" (Славянская)

Kiểu vodka dành cho tầng lớp bình dân, nên nó có được đông đảo người sử dụng. Giá bình quân một chai - 58 rubles.


Vài lời khuyên đơn giản khi mua rượu vodka

Trước hết, không mua vodka ở các cửa hàng có vẻ không uy tín. Bạn nên nhớ rằng ở một cửa hàng nhỏ vắng vẻ thì khó lòng mà có vodka chất lượng cao.

Vodka đích thực phải trong suốt và sạch như pha lê. Vodka có chất lượng cao không có cặn (nếu như đó là loại đồ uống không có thêm chất khác, và nếu trên bao bì không ghi rõ là nó phải có cặn). Chai vodka cũng phải sạch. Nhất định bạn phải kiểm tra tem chống làm giả trên bao bì, ngày sản xuất, ngày sử dụng.


Và khi uống…

Uống vodka khi đói bụng rất hại cho dạ dày, ngoài ra lại dễ say hơn

Không nên uống vodka với nước ngọt có ga, vì khí CO2 trong nước ngọt làm quá trình xâm nhập cồn vào máu nhanh hơn, tức là bạn sẽ mau bị say hơn.

Cũng không nên trộn vodka với bia hoặc rượu vang, đặc biệt là vang đỏ - có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm

Và cuối cùng, bạn đừng quên là đã uống vodka thì không nên lái xe!

Chuyện Bia (sưu tầm từ Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức M.D. Texas-Hoa Kỳ)

Lại một tình cờ đã đưa tới sự khám phá ra cách chế biến món nước “Tinh Thần”, uống cho tới tận cùng say xỉn này.

Truyền thuyết kể lại là cách đây trên mươi ngàn năm, một cô bé đang ăn miếng bánh mì khô uống với ly nước lạnh, thì có bạn gọi đi chơi trò nhẩy dây. Cô ta ném miếng bánh vào ly nước, để trên mặt bàn rồi chạy ra ngoài. Đó là miếng bánh cũ bỏ quên trong cặp sách đã lâu, có bám bụi xanh.

Mấy ngày sau bà mẹ dọn bàn thấy ly nước trong trong, có mùi thơm thơm. Đang khát nước, bà bèn uống. Một lúc sau cảm thấy trong người sảng khoái, lên tinh thần. Bà khoe với ông chồng và ngỏ ý muốn có thêm. Chiều vợ, ông chồng làm nước đó cho vợ và gia đình. Lối xóm bắt chước và thiên hạ cũng làm theo. Thế là Bia ra đời.



Anh ngữ gọi là Beer, Pháp ngữ là Biere từ chữ Latin “Bibere” nghĩa là Uống.

Người Việt ta phiên âm là LA DE từ chữ La Biere cho tiện việc sổ sách.

Tiếng Đúc Baere, từ chữ Barley là loại lúa mạch dùng nhiều nhất để làm la de.

Trung hoa gọi bia là Ty tửu vì có ít ethanol.



Theo các nhà khảo cổ, thì la de được dân chúng thành phố Babylon chế ra đầu tiên một cách khá quy mô, cách đây trên 6000 năm. Họ ngâm nước cho hạt lúa mạch lên mốc xanh, nghiền nát, trộn với nước, để dăm ngày rồi uống. Khi đó, la de rất được dân chúng ưa thích, mà khả năng biến chế giới hạn nên các Lãnh Chúa bèn đặt chế độ khẩu phần. Dân lao động chỉ được mỗi ngày hai lít, công nhân viên nhà nước ba lít, quan chức cao cấp và quý ngài tu sĩ năm lít.



Từ Ai Cập, la de lan tràn ra các nước khác và được phổ thông trước khi nho được trồng làm rượu vang, vào thời kỳ đế quốc La Mã. Con dân đế quốc coi la de như thứ nước uống của người man di, còn họ uống thứ nước dành cho Thần Linh, ấy là rượu vang.



Cũng nên nhắc là việc nấu la de, theo luật đời xưa, là việc làm của nữ giới. Đến sau Thiên Chúa giáng sinh thì la de được đưa vào thị trường thương mại, ai mua cũng được.

Chuyện này cũng có lý do. Vì đã có một thời kỳ, làm la de được các tu viện hầu như dành quyền ưu tiên chế biến và là nguồn lợi tức đáng kể cho cơ sở tôn giáo. Ngoài lợi tức, các tu sĩ còn muốn tự do dùng la de chung với thực phẩm ngon mà họ được cung cấp. Đồng thời la de không bị cấm trong thời gian ăn chay, nên các ngài tự do dùng và mỗi tu sĩ được chia tới 5 lít một ngày.

Chỉ sau thời kỳ Cải Cách giáo hội Thiên Chúa Giáo La Mã, đưa đến sự thành lập các giáo hội Tin Lành vào thế kỷ 16, sự ưu đãi độc quyền làm bia này cho tu viện mới được bãi bỏ. Bia được các nhà sản xuất thương mại trách nhiệm.

Nhưng phải công nhận là nhờ kiến thức của các tu sĩ mà kỹ nghệ làm bia tiến bộ rất nhiều, từ việc một miếng bánh rơi vào ly nước tới những máy móc, tuy thô sơ, nhưng mau lẹ, làm được nhiều lại an toàn vệ sinh, có phẩm chất ngon hơn.

Kỹ nghệ sản xuất bia thực sự cải thiện vào đầu thế kỷ thứ 19 với sự sáng chế ra máy hơi của James Watt và hệ thống làm lạnh của Carl von Linde. Trước đó, bia thường được làm vào mùa Đông, thuận tiện cho sự lên men của bánh. Từ khi khám phá ra hệ thống làm lạnh, bia được sản xuất quanh năm. Đầu máy hơi nước của James Watt giúp sự sản xuất bia từng loạt với số lượng nhiều hơn.

Trong việc làm bia, nhà bác học Pháp Louis Pasteur cũng cống hiến một khám phá quan trọng: Đó là sự tìm ra những nấm lên men mà ông đã trình bày trong nghiên cứu tựa đề “ Etude de la Bierre”, vào năm 1876. Nhờ khám phá này mà ngày nay ta đã nuôi được men và dùng rộng rãi trong kỹ nghệ làm bia và rượu vang.

Một khoa học gia khác người Đan Mạch, Christian Hansen, đã thành công trong việc tách một thứ nấm, trồng trong dung môi dinh dưỡng và dùng hàng loạt vào việc lên men lúa mạch để làm bia.



Làm bia.
Muốn có một lon bia, ta cần bốn vật liệu chính yếu: Nước, ngũ cốc, men và cây Hoa Bia (Hop= Houblon).



a-Ngũ cốc
Bia có thể được làm từ gạo (Việt Nam,Trung Hoa Nhật Bản), ngô (Thổ dân American Indian), mì ( Đức wheat), lúa mạch đen ( Nga, ryes) yến mạch ( Oats) nhưng thông thường nhất vẫn là bằng hạt lúa mạch ( Barley) rồi đến lúa mì. Ngô và gạo cho loại bia kém phẩm chất.

Lúa mạch có nguồn gốc từ Châu Á và Ethiopia và là loại ngũ cốc được sản xuất đứng hàng thứ tư sau lúa mì, gạo và ngô. Lúa mạch có lượng carbohydrates khá cao, tới 67% và 13% chất đạm.

Trước hết, mạch được ngâm trong nước độ một tuần cho nẩy mầm đồng thời tinh bột của mạch được chuyển hóa thành đường maltose. Sau đó mạch có mầm được đun chín rồi sấy khô, say khỏi vỏ rồi ngâm trong nước nóng. Đường trong mạch sẽ hòa vào nước cho một dung dịch có vị ngọt.

Dung dịch này được đun sôi khoảng hai giờ để diệt hết vi khuẩn. Đây là lúc mà Hoa Bia được thêm vào để tạo ra vị đắng cho bia.



b-Hoa bia
Houblon là loại cây leo có hoa mọc thành từng chùm. Hoa được sấy khô để tạo vị đắng cho bia. Đun càng lâu thì chất đắng của hoa bia càng tan nhiều trong nước, bia sẽ đắng hơn.

Nghiên cứu ở Mỹ cho biết cây Hoa Bia có chất chống oxy hóa Antioxidant Prenylated Flavonoids rất tốt để giúp cơ thể giảm nguy cơ bị các bệnh tim, ung thư, sa sút trí tuệ và cao cholesterol.

Dung dịch được để nguội, vớt hết lá hoa bia và cặn bã ra rồi men được thêm vào



c-Men
Men bia là những nấm nhỏ li ti có khả năng chuyển đổi tinh bột ra đường. Nấm có nhiều trong thiên nhiên.

Hai loại men thường dùng trong kỹ nghệ bia là Sacchromyces cerevisiae nổi lên mặt dung dịch và loại Saccharomyces uvarum, chìm dưới đáy. Mươi ngày sau men sẽ chuyển hóa hầu hết đường maltose và lúc đó ta đã có một lon bia.

Nhưng chưa đủ, muốn có hơi sủi bọt, bia được chuyển vào một bình điều hòa để lên men lần thứ hai và có hơi carbonates.Vì còn vẩn đục, nên bia được lọc.

Bia vô lon hoặc chai được đun nóng ( Pasteurized) để diệt hết các vi khuẩn còn sót và để chặn sự lên men.

Draft bia không đun nóng nhưng phải giữ ở nhiệt độ lạnh cho tới khi dùng để bia thôi lên men. Uống ngay sau khi sản xuất, Draft bia ngon hơn vì trong khi chuyên trở đi xa, sự thay đổi nhiệt chung quanh ảnh hưởng tới phẩm chất của bia.



đ-Nước
Nước dùng để làm bia cũng rất quan trọng. Nước có nhiều khoáng chất thì bia đắng hơn là nước có ít khoáng chất.

Beer cũng như rượu vang có từ 2-6% Ethanol trong khi đó rượu mạnh như wisky, gin, vodka có tới 45-50% ethanol.



Một vài loại bia
Như đã nói ở trên, bia có thể làm từ lúa mì, ngô, gạo nhưng lúa mạch thường được dùng nhiếu nhất.

Ngay cả làm từ lúa mạch, bia cũng có nhiều loại tùy theo men nổi hay chìm, nhiệt độ và thời gian để mạch lên men, số lượng Hoa bia, thời gian và nhiệt độ nơi cất giữ bia. Theo luật, bia không được có quá 5% chất rượu ethanol.

-Ale nặng hơn beer và dùng men nổi mà beer thì dùng men chìm dưới đáy.

-Bitter là la de có nhiều Hoa bia nên đắng hơn và được dân Anh rất thích.

-Lager cũng là la de nhẹ, mầu lạt, rất phổ thông bên Đức.

-Malt liquor mạnh hơn beer.

-Shandy là hỗn hợp beer với nước chanh (lemonade) hoặc ginger beer)

-Sake của Nhật được chế từ gạo, có nồng độ ethanol từ 14-%, nên thường được gọi là rượu gạo rice wine. Nhưng thực ra sake là một loại beer vì cũng được làm bằng sự lên men của gạo. Sake không có mầu, không có hơi, hâm nóng uống ngon hơn, trong khi đó beer phải uống lạnh mới đã.



Dinh dưỡng
Về phương diện ăn uống, ngoài nước, bia có một số lượng các chất dinh dưỡng rất khiêm nhường vì đa số đã bị tiêu hủy trong quá trình chế biến.

Một ly 360 cc (12 Oz) cho 140 calories mà 60% là do chất rượu ethyl alcohol của bia; 17mg calcium; 28mg magnesium; 40mg phosphore; 85mg potassium; rất ít Zinc, sinh tố B.

Các chất đạm, chất béo, sinh tố C và sinh tố hòa tan trong chất béo đều có rất ít nên bia được nhiều người coi như chẳng bổ dưỡng gì ngoài một số calories. Chẳng thế mà bác sĩ David Williams của đại học Wales, Anh Quốc đã cổ võ là trong chương trình giảm béo, nên uống nửa lít bia một ngày vì bia có tới 93% là nước lã, không đường, không chất béo.

Bia còn giữ hương vị thơm ngon nếu tiêu thụ trong vòng hai tháng sau khi làm, do đó không nên mua tích trữ quá nhiều và quá lâu. Cất bia ở chỗ mát, không có ánh nắng mặt trời để bia khỏi lên mùi.

Ly để uống bia cần sạch, không vết mỡ vì mỡ làm bia hết bọt.

Cũng không nên uống bia quá lạnh vì nhiệt độ thấp làm giảm mùi thơm của bia.



Bia với Sức Khỏe
Trang báo Forbes ngày 17 tháng 3 năm 2008, tác giả Allison Van Dusen có nêu ra 8 lý do lành mạnh để uống bia, căn cứ vào một số nghiên cứu khoa học. Đó là từ 30-35% ít bị heart attack, tăng chất béo lành HDL, giảm rủi ro máu cục, giảm hóa già, bảo vệ khỏi tử vong vì bệnh tim mạch, tăng trí tuệ giảm Alzheimer, giúp xương chắc mạnh, giảm biến chứng tiểu đưởng.

Nhưng Allison nhấn mạnh ở chữ vứa phải moderation. Vừa phải là 240 cc, ngày hai lần, quý bà thỉ chỉ ½ mà thôi.

Lưu ý là uống bia mãn ngày mãn tháng, lon trước rước lon sau thì hậu quả tai hại cũng nhiều. Chẳng hạn như trở thành bét nhè nghiện rượu, xơ cúng ung thư gan, ung thư miệng…Ấy là chưa kế phá rối an ninh trật tự công cộng khi say xỉn, gây gổ hận thù, than chủ thường xuyên của khám nhỏ khám lớn. Ngoài ra, có nghiên cứu cho là uống vài ly bia/ngày có thể tăng rủi ro ung như nhũ hoa nữ giới.

Thành ra bia không phài là tốt cho mọi người.

Như giáo sư Charlie Bamforth, Đại học California ở Davis, nhắc nhở là không nên coi bia như một dược phẩm. Uống bia vì ý thích nhưng vừa phải là điều cần nhớ.



Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức M.D.

Texas-Hoa Kỳ